CT
S8m
b
1
"t
mw xjmsm
*m*m
i
.
NOTICE: Return or renew all Library Materialsl The Minimum Fee for
each Lost Book is $50.00.
The person charging this material is responsible for
its return to the library from which it was withdrawn
on or before the Latest Date stamped below.
Theft, mutilation, and underlining of books are reasons for discipli-
nary action and may result in dismissal from the University.
To renew call Telephone Center, 333-8400
UNIVERSITY OF ILLINOIS
THE U8RMW
OF THE
DE
ISEPTIMAQUAE FERTUR PLATONIS
EPISTULA.
©ISSIITAH© fflAf «1AUS
QUAM SCRIPSIT
ET
AD SUMMOS IN PIIILOSOPHIA HONQRES
OBTINENDOS
AMPLISSIMO PHILOSOPHORUM
ORDIM
H UMVERSITATE LITTERARUM IEHESSI
PROPOSUIT
GUSTAVUS ROHRER.
IENAE, 1874.
TYPIS RATII.
THE UNIVERSITY
OF ILLINOIS
LIBRARY
From the liforary of
Doctor Ernst Bergmann
Leipzig
Purchased in 1925
3*1
yuicunque ad quaestionem de Platonis quae feruntur epistulis
tractandam propius accesserit, a septima epistula, quam qui-
dem et magnitudine et argumento inter omnes tredecim maximi
esse momenti constat, initium quaerendi faciat necesse erit.
Novissimam de hac re disputationem habemus Karstenii librum,
qui inscribitur „commentatio critica de Platonis quae feruntur
epistolis, praecipue tertia, septima et octava," Traiecti ad Rhe-
num 1864« Quoniam in hoc libro et criticorum de epistularum
fide opiniones (pg. 1 — 10) et antiquorum grammaticorum testi-
monia (pg. 11 — 28) satis copiose commemorata sunt ,
pauca restant, quae auctore Sauppio (Gottingische ge-
lehrte Anzeigen 1866, 1 Bd. pg. 881 sqq.) de testimoniis ad-
dam. In doetissimorum enim virorum numero, qui epistulas
vel omnes vel certe septimam Platoni tribuunt, gravissimos vi-
demus auctores Bentleium, Groteum, Boeckhium, Cobetum, Bai-
terum, qui Aristophanis Byzantii Thrasvllique auetoritate adiuti
eas satis certo testimonio confirmatas esse censent. Nimirum
in trilogiarum istarum quinta, in quas Platonis dialogos digessit,
posuisse videtur Aristophanes epistulas, cf. Diog. Laert III, §61:
evtot de, cov sgtl koc) \\gtGTo(pavyc; 6 ygafj.jj.aTt}i6g, slc, TQtXoyiac;
sXkovgi tovc, hiaXoyovc; na) irgwnjv jj.iv Ti$-eaaiv, yjc, -qyslTat
UoXtTsia — , 7r6fj.7TTv)v Kp/rcov, 4>a/5wv, 'EirtGToXai. Quoniam
vero Aristophanes. centum et quinquaginta annis post Platonem
mortuum (circiter anno 200 a. Chr. n.) bibliothecae Alexandri-
nae praefuit, iure Sauppius hoc testimonio parum confirmari
arbitratur, praesertim cum eo tempore, bibliotliecis illis Alexan-
driae, Pergami institutis, falsariorum fraude permulta scripta
alieno nomine edita fuisse constet. cf.Ueberweg, Untersuchungen
iiber die Echtheit und Zeitfolge Platonischer Schriften, Wien
/ ;
62218
1861, pg. 188 — 190. Neque vero cum Groteo per Acadernico-
rum usque ad Aristophauis tempora continuatam familiam Pla-
touis libros sincere conservatos esse credimus, cum ab eodem
Aristophane in tertia dialogorum trilogia Epinomis enumeretur,
quam a Philippo Opuntio conscriptam esse iam antiqui gram-
matici putarunt. cf. Diog. Laert. III, § 37. Idem de Aristo-
phanis testimonio censet Ueberweg 1. c. pg. 190. Quaestio igi-
tur de epistulis, cum testes parum valeant, rationibus ex ipsis
petitis diiudicanda est. Videtur autem et Salomonis disserta-
tione „de Platonis quae vulgo feruntur epistolis" (in programm.
gymnas. Berol. 1835) et Karstenii commentatione supra laudata,
cum a Salomone imprimis res ad historiam spectantes, quae
in epistula memorantur, disputatae sint, a Karstenio praeterea
argumenti, orationis, sententiarum condicio, ita demonstratum
esse, epistulam septimam esse spuriam, ut pauca restent. At-
tamen per totam epistulam, id quod in praecipuis locis a Kar-
stenio factum est, argumentum, dictio, sententiae accurate exa-
minanda et explicanda sunt.
Septima igitur epistula ad Dionis propinquos et familiares,
qui Syracusis erant, scripta esse videtur brevi post mortem
Dionis, cf. ep. VII, pg. 334 A — C pg. 336 B: vvv 5e vj irov tl;
BaijJLWV.. . TTOCVTOC TO ()£VT£OQV OCVSTO£\^€ T£ Kai aiTLvXsGE. DlOn
autem interfectus est anno 353 a. Chr. n. cf. Clinton, fasti Hel-
lenici, tom. II, pg. 142. Plato decessit prima parte dimidia
anni 347 a. Chr. n., cf. Ueberweg, 1. c. pg. 113. Itaque epi-
stula cum intra Dionis et Platonis mortem tum certe brevipost
Dionis decessum, anno igitur 353 s. 352 scripta esse fingitur.
Dione enim interfecto, cum Callippus Atheniensis Syracusis
rerum potitus esset, respublica civilibus discordiis turbata est,
aliis Callippo faventibus , aliis contra tyrannidem contendenti-
bus. Perturbatio rerum aucta est, cum expulsus Dionysius
eiusque frater Hipparinus urbem expugnare et dominationem
occupare conarentur. *) In tantis reipublicae angustiis Dionis
propinqui et familiares ad Platonem scripsisse feruntur, se cum
Dionis consiliis insisterent Platonem rogare, ut se £pya; xa)
*) Quod legimus apucl Karstenium pg-. $0 : ,,Bionysius lyrannus... ct
Dionis frater Hipparinus" typothetae errorem csse arbilrcmur; utique scri-
benrium fuit ,,et Dionysii frater Hfpparinus."
ag\lv (pg. B28 D) in repnblica restituenda adiuvaret. Ad haee
nostra epistula respondetur, sed ita quidem, ut hominem garru-
lum, omnia temere confundentem, non summum Graecorum phi-
losophum te audire putes. Quapropter primum argumentuiu
epistulae in conspectu ponimus.
Aii;iiineiituiu epistulae.
Adiuvabo vos, inquit, si eadem, quae Dion , agitis ; cuius
quae fuerit sententia explieabo: Cum Syracusas primum venis-
sem, Dion adulescens (sc. viginti annorum, 389 a. Chr. n.) cen-
suit, Syracusas et liberas esse et legibus optimis gubernari
oportere. Quomodo haec sententia in eo sit orta, est dignum
auditu. Orditur nunc Plato a iuventute sua: Se primum ad
rempublicam accessurum fuisse ; cum vero triginta tyrannorum,
qui vocantur, iniustum imperium vidisset, a republica admini-
stranda se abhorruisse. Eiectis triginta, cum rursus reipublicae
capessendae cupidus fuisset, gravissimis poenis., quas inimici
dedissent, praecipue vero Socratis iniusta damnatione ab hoc
consilio se deterritum esse. Quo magis aetate progrederetur, eo
magis se intellexisse, rempublicam non posse recte gubernari,
nisi cum fidelibus amicis. Athenis vero quamquam leges mo-
resque corrupta essent , tamen se non desiisse, opportunum
agendi tempus exspectare. Tandem hoc sibi persuasum fuisse,
omnes civitates male gubernari, nec prius civitatibus salutem
fore, quam aut philosophi principatum obtiuereut aut princip^s
essent philosophi (pg. 326 B).
Hac mente, inquit, in Italiam et Siciliam primo se per-
venisse, eivitates vero luxuria ita corruptas se invenisse,
ut ad iustam felicemque gubernationem pervenire non possent.
Syracusas vero cum forte pervenisset (anno 389 a. Chr. n),
iam tum deum aliquem initium eorum, quae nuper Dioni
Syracusisque accidissent, posuisse videri.
Cum enim de optimis honestissimisque vitae rebus cum
Dione adulescente disseruisset, nescium se tyrannidis ruinam
tum paravisse putare. Nam Dionem cum philosophiae decreta
celeriter accepisset, a luxuria ceterorum se abstinuisse , virtu-
tem voluptatibus anteponentem. (Abiit Plato). Dionysio vero
— 6 —
maiore mortuo (a. 307 a. Chr. n. Clinton) speravisse Dionem r
fore ut Dionysium minorem eodem animo atque philosoplriae
amore imbueret. Itaque eum Dionysio suasisse, ut Platonem
vocaret, ipsumque rogavisse Platonem, ut quam ceierrime veni-
ret, priusquam alii Dionysium tunc philosophiae cupiclum acl
alia deflecterent ; eosdem facile fore et philosophos et civita-
tum principes. Tandem precibus obsecutum, iterum se domo
Syracusas profectum esse (a. 367 s. 366, cf. Ueberweg 1. c. pg.
129), sperantem, fore ut quae de legibus, de republica excogi-
tavisset, Dionysii opera perficeret. Syracusas autem cum adve-
nisset, omnia discordiis et seditionibus plena se invenisse : a
Dionysio Dionem quarto mense in exsilium missum esse. Se
ipsnm cum calumniatorum artificio tyranno in suspicionem
venisset, a Dionysio in arce magis ut captivum quarn ut hospi-
tem retentum esse. Hoc fuisse alterum iter in Siciliam susce-
ptum, Postea Dionysii rogatu tertium Syracusas iter se fecisse;
cuius quae fuerint causae infra se explicaturum esse dicit, post-
quam, quid faciendum sit , amicis Syracusanis suaserit (pg.
330 C).
Suadet igitur illis hoc modo : Quicunque hoinhri aegroto
consilium impertiat, si ille praeceptis oboediat, desinat vero sua-
dere, si aegrotus non pareat, eum esse et virum et medicum;
qui perseveret suadere ei, qui oboedire nolit, eum esse ignavum
et artis expertem. Itaque se consilium non dare, nisi iis, qui
conulio obsecuturi esse videantur; quicunque consilium non po-
stulent aut non videantur consilio obsecuturi, iis se non suadere.
Vim vero nemini, ne filio quidem, esse adhibendam, ut consi-
lium sequatur. Servum quiclem cogere licere; patrem vero vel
matrem cogere nefas esse, nisi mente alienatos. Sin parentes
ea ratione vivant, quae filio non placeat, nec iis resistendo in-
visum se reddere, nec blandiendo eorum cupiditatibus suppedi-
tare quae cupiant licere. Itemque civitatis errores non repre-
hendendos esse, nisi quid reprehensione proficiatur, neque peri-
culosa sit reprehensio. Vim autem patriae nunquam esse ad-
hibendam. Hoc igitur, inquit, est consilium, quo vos adiuvo:
Suadebam similiter Dionysio (anpo 367 s. 360),. ut ita viveret,
ut teneret semper potestatem sui et fidos amicos sibi pararet,
ne ipsi accideret, quod Dionysio maiori patri, cui iidi socii de-
fuissent. Septies igitur infelicior ille fuit Dario, qui, toto reguo
- 7 -
in septeni partes diviso, fidos socios singulis praefecit. Iam
vero Atlienieuses pef septuaginta annos tot urbes non ab ipsis
conditas, sed baroaris ereptas in potestate sua tenuerunt, quia
amicos in illis sibi conciliaverant. Dionysius autem, tota fere
Sicilia iu unam urbem eongregata, vix servatus est, quod amicis
rarebat. Haec igitur Dionysio (minori) suasirnus ego et Dion,
ut amicos sibi compararet ex aequalibus, qui devirtute cum ipso
consentirent. Iam vero docuimus, eum si prudeuter se gereret
devastatas Siciliae urbes restituturum esse atque, Carthaginien-
sibus repulsis, non solum patre, sed etiam Gelone potentiorem
fore, cui Carthaginieuses subiecti fuissent. Haec cum Dionysio
suaderemus, tamen ille, calumniatores audiens, Dionem expulit,
quod tyrannidem peteret. (Tertium Platonis iter in Siciliam in-
terea factum a. 361 epistolographus hic omittit.) Dion autem
ex Peloponueso reversus (a. 356 Clintou), eum, Dionysio expulso,
rempublicam liberasset, idem a civibus passus est, quod antea
a Dionysio. Nam cum Dionysium regno dignum redditurus
esset, ipsi tyranno suspectus fuit. Itemque postea calumniato-
rum artiiicio civibus in suspicionem venit. Quomodo id factum
sit, eos, qui me consuluerint, audire necesse est: Athenis vene-
ram Syracusas (a. 361), ut Dionysium cum Dione reconcilia-
rem. Neque ille pecunia neque honoribus me commovit, ut ipsi
amicus, Dioni inimicus fierem. (Abiit rursus Plato). Postea
Dion, reversus Syracusas, duos fratres Athenienses secum duxit.
Qui cum Dionis amicos se gererent, cognita civium in Dionem
invidia, eum interfecerunt (a. 353 Clinton). Quamquam tanto
in scelere nihil excusare possum, tamen eum quoque profiteor
Atheniensem fuisse, qui (sc. Plato) neque divitiis neque honori-
bus commoveri potuerit, ut Dionem proderet. Haec omnia dicta
sunt propter consilium, quod me Dionis amici rogaverunt (pg*
334 C).
Praeterea vobis suadeo, ne Siciliam hominibus, sed legibus
subiciatis. Hominum enim dominatio nec ipsis imperantibus
nec subiectis prodest; atque vilis est animi, ex dominatione
lucrum quaerere. Itaque mihi obsequamini, obtestor vos per
Iovem tertium servatorem. Nam Dionysius, mea consilia non
secutus, nunc inhonestam vitam degit; Dion autem, mihi obse-
cutus, honestam mortem occubuit. Sunt quidem , qui neminem
nostrum immortalem esse contendant ; at credendum est sane
— 8 —
veteribus et sacris illis dictis, animum et esse immortalem et
iu iudicium vocari et summa iniuriae supplicia post mortem
pati. Quare melius est, iniuriam pati, quam inferre aliis. Haec
Dioni quoque et dixi et persuasi; quamobrem eius percussori-
bus aeque irascor ac Dionysio, cum et mihi et omnibus homini-
bus maxime nocuerint. Nam illi eum interfecerunt, qui iustitia
uti voluit; hic iustitia uti noluit, quamquam , si vere philoso-
phia imbutus esset, omnibus hominibus declarasset, neque ho-
minem neque civitatem esse felicem, nisi cum prudentia iusti-
tiaque viveret. Quamobrem Dionysius et mihi et ornnibus ho-
minibus nocuit; itemque Dionis percussor, quamquam nescius.
Nam Dionem certo scio, si imperium obtinuisset , patria a ser-
vitute liberata, optimis legibus rempublicam constituturum fuisse.
Quae si essent facta per virum iustum et philosophum, eadem
virtutis gloria apud omnes floruisset, quae , si Dionysius nobis
esset obsecutus, viguisset. Sed nunc daemon aliquis sive nefa-
rius homo omnia haec pervertit et ad irritum redegit. Nunc
tertii vestri conatus utinam feliciores sint! Suadeo igitur vo-
bis, ut Dionem imitemini et in vitae cultu et in amore patriae.
Quo ille fuisset aniino, iam a me audistis. Qui Dorica tempe-
rantia nequeat vivere, eum ne recipiatis neve ei confidatis; ce-
teros vero omnes adhortari debetis, ut Siciliae urbes et aequas
leges restituant. At hae in posterum curae erunt, seditiones
autem et cotidiana discidia urgent. Neque vero seditionum ne-
que caedium prius finem fore constat, quam victores leges om-
nibus et communes et aequas tulerint. Aliud nullum remedium
exstat civitati seditionibus laboranti. Victores vero ex ipsis
eligere optimos necesse est, ac primum quidem senes; civitati
decem milium virorum quinquaginta satis erunt, qui leges con-
stituant et victoribus et victis aequas. Haec equidem et Dion
Syracusis egimus (pg. 337 E).
Consilium igitur datum est, et qua ratione prius ad Diony-
sium iter factum esset, explicatum est. Cui libet de altero
itinere audire, iam audiat. Cum antea Syracusis versarer, cum
Dionysio mihi convenerat, ut, bello composito , futurum esset,
ut cum Dione arcesserer. Ac me quidem, pace facta, Dionysius
arcessivit, Dionem aufcem aimum insuper abesse iussit. Pervul-
gata quidem erat fama, Dionysium rursus philosophiae deside-
rio flagrare. Sed quamqnam Dion magnopere rogavit, ut pro-
— 9 —
ficiscerer, tamen iter non suscepi, cum senex essem neque Dio-
nvsius iidem datam Dioni servasset. Postea Dionysium, quem
Syracusia convenisse videtur, Archytas pliilosophiae et honoris
cupiditate ineendit. Dionysius igitur, epistula per Archedemum,
nobilissimum Syracusanum , missa, magnopere me rogavit, ut
venirem, et sese omnia Dioni concessurum esse promisit, quae-
cunque modice poscerem. Itaque cum et Archytas aliique Ta-
rentini Dionysii alacrem philosophiae cupiditatem laudarent, et
Athenienses amici monerent, ne Dionem desererem, tandem pro-
fectus sum (pg. 340 A). Ubi primum adveni (a. 361), statim
quae esset in tyranno cupiditas philosophiae, tentare constitui.
Est ratio quaedam examinandi, num quis philosophiae amore
revera accensus sit. Explicandum enim est, quanto studio,
quanto labore opus sit ad philosophiam compleetendam. Qui
haec audiens vero philosophiae studio incensus erit, viam quam-
vis molestam sibi ingrediendam esse ratus, universam vitam
victumque cotidianum ad philosophiae studium accommodabit.
Contra qui philosophiae praeceptis tantummodo extrinsecus quasi
colorati sunt, ii labores et abstinentiam ad philosophiae stu-
dium necessaria cum cognoverint, maiora putant, quam quae
subeant. Quae cum Dionysius percepisset, multa eaque summa
se ab aliis iam didicisse contendit. Audivi etiam, eum de his,
quae antea audivisset, scripsisse, quasi propria esset scientia,
non ab aliis comparata. Quod quidem exploratum non habeo;
alios de his rebus scripsisse scio, sed nihil illi de re ipsa per-
ceperunt. Equidem nunquam de his rebus scripsi nec scribam r
quoniam verbis non possunt exprimi, sed ex diuturno studio
et consuetudine haec scientia subito effulgens quasi scintilla in
animo se ipsa alit. Nefaria igitur est eorum audacia, qui talia
in vulgus edere conantur.
Unicuique enim rei sunt tria, per quae scientia {liriari]^)
paratur ; quartum est scientia ipsa ; quintum ponendum est id
ipsum, quod cognosci potest (yvcvarov) et vere exsistit. Quo-
rum unum est nomen (o vojjloc), alterum definitio sive notio (Xoyog),
tertium simulacrum (s^lvXov), quartum scientia {liriari)^). Ve-
lut circuli primum est nomen, alterum definitio, ex nominibus
et verbis composita: etenim quod ab extremis ad medium aeque
undique distat, circuli est definitio. Tertium est pictus circulus;
quartum scientia et vera circa haec opinio. Hoc totum tamquam
10 —
imum est ponendum, quod ueque in vocibus neque v in corporum?
figuris, sed iu auimo insit. Quorum e numero scientia maxime
quinto est similis. Eadem est omuium figurarum, colorum, cor-
porum, boni malique, affectuum ratio. Scientia quinti nequit
comparari, nisi antea comparata sunt cetera quattuor , quae
quidem non solum, quale quid sit, sed etiam, quid sit, docent.
Quare nemo mentis compos ab ipso cogitata et quattuor illa
audebit forma immutabili exprimere, cuiusmodi sunt, quae lit-
teris notantur. Circulo enim aut picto aut torno facto multa
insunt quinto contraria. Nam pictus circulus ubique aliquid
recti habet; naturae vero circuli nihil recti inesse intellegimus.
Praeterea nomen rei minime firmum est. Nihil enim prohibet,
quominus modo recta vocata rotunda vocemus. Atque defini-
tioni, quippe quae constet ex nominibus et verbis, eadem inest
infirmitas. Maximum vero malum est, quod, nisi quattuor illa
explorata sunt, omnia, quaecunque dicuntur, facile redarguipos-
sunt. Quicunque non consueverunt verum perquirere , de quat-
tuor illis forsitan disserant, si ad disputandum apti sunt: sin
illud quintum ut ostendant coguntnr, facile a disceptandi peri-
tis superantur, sic ut nihil intellegere videantur ii, qui de tali-
bus rebus scripserint. Accuratissima demum illorum quattuor
inquisitione et investigatione in animis bene constitutis scientia
enascitur; at quorum animi mala indole sunt praediti, iis ne
Lynceus quidem visum efficiat (pg. 344 A). Ne multa, in anirao
ab ipsa alieno scientia nou gignitur. Quamobrem quicunque ad
iustitiam aut non apti sunt natura aut apti quidem, sed hebetes,
ii nunquam virtutis aut vitii summam (aXrjS-siav orp£T% y xa-
K/ag) cognoscere possunt. Necesse enim est et falsum et verum
universaerei (to x^su^o; ajj.a h«) aXy&ec; t?J; o\y$ ovaia$) omni
studio cognoscere. Quicunque diligentius his rebus gravibus
studeat, eas ne invidiae neve ambiguitati exponat cavebit. Ce-
terum qui de rebus gravibus sive de legibus sive de aliis scri-
pserit, si vere earum studiosus fuit, non ut gravia illa tracta-
vit, sed summa in animo retinuit. Itaque si quid de sum-
mis et primis naturae rebus sive Dionysius sive alius
scripserit, eum nihil sanum didicisse ex hac niea disputatione
apparebit. Neque ea si aeque veueratus esset atque ego. in
vulgus edidisset. Haec equidem illi exposui semel, non saepius,
sive quod ea satis se scire putavit, sive contempsit, sive maiora
— 11
Irabuit, quam ad quae accederet. £>i digoa habuit, qtiae ail
liberalis animi educatiouem adhiberentur, inirum est, quod ho-
riim (luiL-m et auctorem (sc. Platonem!) adeo contempsit. Quo
paeto contempserit, exponam (pg. 345 C) |
Non multo post (sc. quam Syracusas tertio adveneram, a.
36*1) Dionvsius fructus e patrimouio Dioni in Peloponnesumi
mitti vetuit, quod non Dionis essent, sed eius filii, cuius tutor
ipse esset. Itaque Syracusis me remansurum esse, Dione adeo
contempto, cum negarem, ille metuens, ne Dioui haec renuntia-
rem, dolo me retiuuit, donec exeunte aestate navigatio esset
intermissa. Navibus vero profectis Dionysio haec placuerunt :
Dimidiam patrimonii partem esse filii, alteram ad Dionem mit-
tendam esse; quare omnibus venditis, mihi dimidiam partem
se traditurum, quam ad Dionem deferrem; reliquam pro filio se
ipsum servaturura esse. Ad haec cum respondissem , Dionem
antea esse interrogandum, tamen ille omnia temere vendidit, nec
quidquam praeterea de Dione collocuti sumus (pg. 347 E).
Hac igitur ratione equidem neque philosophiae neque ami-
cis defui. Interea Dionysius cum veteranorum mercenariorum
stipeudia minueret, seditione orta etiam maiora militibus conce-
dere coactus est. Cum fama evulgata esset, Heraclidem fuisse
seditiouis auctorem, Dionysius, ut dolo illum comprehenderet,
Theodotem arcessivit in hortos , ubi fortuito ambulabam. Co-
ram me igitur Dionysio cum Theodote convenit, Heraclidi, si a
Theodote adduceretur, causa coguita permissum iri, ut aut cum
uxore suisque iu Peloponnesum abiret, aut Syracusis maneret.
Nihilomiuus Dionysius ad Heraclidem compreheudendum milites
emisit; et quamquam libere a me vituperatus, quod promissa
neglexisset, se promisisse quidquam negavit. At Heraclides in
Carthaginiensium fines pervenit. Ex his inimicitiis Dionysius
probabilem causam, ne Dioni pecunias mitteret, nactus esse
sibi visus est. Ex arce emissum me apud Archedemum habitare
iussit. Denique cum milites mihi insidiari comperissem , cum
Archyta aliisque Tarentinis amicis communicavi, quo in periculo
versarer. llli per legatos Dionysium commoverunt, ut mihi, via-
tico dato, abire permitteret. Dionis patrimonium ille retinuit
(pg. 350 B).
Cum in Peloponnesum pervenissem, Dionem ludos Qlympi-
<cos spectantem inveni. Qui cum omoia percepisset, contra Dio-
— 12 —
nysiuin se bellum suscepturum esse iuravit ; ipse vero m& belii
participem fore negavi, quia Dionysii hospitio usus essem. Bel-
lum igitur inter Dionem et Dionysium conflatum est, quo omnia
malis impleta sunt. Dion vero aeque atque ego iudicavit, po-
tentiam non petendam esse, nisi quo maiora beneficia a poten-
tissimo civibus impertirentur. Quo quidem animo cum Dion-
rempublicam constituturus esset, hominum malitia et flagitio in-
teriit (pg. 351 E.)
Quae vobis suaderem, iam dicta sivut. Quibus causis com-
motus alterum in Siciliam iter (i. e. a. 361) suscepissem, expli-
catum est, ne cui hoc iter absurdum et contra rationem susce-
ptum esse videretur. Quare si cui probantur causae , satis di-
ctum est.
Hoc fere est epistulae argumentum, quod fusius enarravi r
quo facilius sententiarum ordo et nexus cognosceretur. Plato
igitur respondet Dionis amicis, qui, Dione interfecto, ipsum in
reipublicae difficultatibus auxilio vocarunt. Omittamus, incredi-
bile esse, Dionis amicos, cum in reipublicae periculis actione
prompta opus esset, Syracusis Athenas ad senem Platonem tam
longe et tam diu (sc. inde ab anno 361 usque ad annum 353
s, 352) amotum et Syracusanarum rerum imperitum scripsisse,
ut eum consulerent , quomodo rempublicam bene constituerent :
haec, inquam, missa faciamus. Quid vero respondet Plato? Quae-
nam consilia illis dat, qui in summis versantur angustiis ? Prae-
fatus multa de ratione, qua consilia essent danda (pg. 331 C.
sqq.), multisque de altero et tertio in Siciliam facto itinere et
de Dionis morte, i. e. laudibus Dionis, accusationibus Dionysii
interpositis, tandem suadet illis (pg. 334 C. sqq.), ne Siciliaho-
minibus, sed legibus subiciatur; interpositis vero rursus accu-
sationibus Dionysii, laudibusque Dionis suadere pergit (pg. 336
C — 337 D), ut Dionis simplicem vitae cultum et amorem pa-
triae imitentur: imprimis leges esse ferendas iustas et victis et
victoribus aequas; victores vero ex ipsis optimos eligere debere,
qui rempublicam aequis legibus constituant. Haec sunt ea, quae
— 13 —
IMato Dionis amicis suadet. Quid , quaeso, liaec illis prosuut,
qui a Platone petierunt, ut sibi spycy nal Xoyoi auxilium ferret?
llaec snnt consilia non iis, qui principatum in republica petunt,
sed iis. qui euni iam obtinent. Inre interrogat Socherus (Ueber
IMatons Schriften, pg. 417): „Was musten die Dionischqn An-
binger, wenn Platon wirklich einen Brief von dieser Liinge und
von diesem Inhalte an sie schriety sagen? „Was will der alte
Maun mit seiner dicken Epistel? Wir sind Veririebene., die mit
Gewalt der Waffen ilire Vaterstadt wiederzuerobern bestrebt
sind; er giebt uns, als wiiren wir schon im rudigen Besitze der
Macht, Ratschliige, wie wir den Staat gut einrichten sollen:
uns driingt die Gegenwart; er spricht von seiner Ichheit und
erziihlt uns weit und breit, was er vor mehreren Jahren getan,
und was uns ohnehin so ziemlich bekannt war : wir befinden
uns in einem Gewirre von Parteiungen und Gewalttatigkeiten;
und er erkliirt uns in einer philosophischen Diatribe, dass und
warum er das beste seiner Weisheit noch im Riickharte habe !" — •
Hoc est epistulae scriptori propositum , ut Dionis amicis
consilia det ; tamen in epistula tantae longitudinis tam pauca,
quae ad hoc propositum pertineant, afferuntur, ut iure suspice-
ris, aliud esse epistulae propositum et totam illam occasionem
fictam esse. Quae quidem suspicio ut facillime exsistit, ita vera
est. Epistolographi plurimum interest, Platonem calumniis qui-
busdam, quae ei illatae esse videntur, liberare et causas expli-
care, quibus commotus itinera in Siciliam susceperit. Quod cum
ex totius epistulae argumento tum ex singulis locis evidentis-
sime elucet. Pag. 337 E. epistolographus alterius ad Diony-
sium minorem suscepti itineris causas explicaturus his verbis
utitur : 77 ds VGTepa Trogsia ts kcxi ttXovc, &><; sikotuoc, ts a^xa
kcl) hfjLfjLsXiZc, ysyovsv, cy j^sXsi cckovsiv s^scjtl to jjlsto.
tovto. Vides, fictam epistulam non ad Dionis amicos scriptam
esse, sed ad quemvis hominem, cuiuscunque eam legere interesset.
Recte iudicat Ueberweg 1. 1. pg. 122 : „der Rat, den Plato den
Freunden Dios erteilt, tritt so sehr hinter die Erzahlung^ seiner
eignen sicilischen Erlebnisse zuriick, und die apologetische Ten-
denz tritt so deutlich hervor, dass unverkennbar die Adresse :
„an Dios Freunde" sich als eine absichtlich gewahlte Form be-
kundet, welche Gelegenheit bieten so.llte , eine Darlegung der
historischen Wahrheit und eine Rechtfertigung Platos gegen
— 14 —
manche vielleicht weitverbreitete Beschuldigungen an die Oeffent-
lichkeit zu bringen. Die wahre Adresse verrat sich p. 330 B :
TWV STTaVSgWTWVTWV 6VSKOC Tl br\ fiovXojJLSVOl) VjXd-QV TO fisVTSQOV,
ferner p. 337 E. : w jxsXsi dxovsiv s^sgtl to jxsTa tovto, auch
schon p. 324 B: ovk dizd^iov dxovaai vsw xa) jjLrj vsw." Ut alia
eiusdem generis omittam, affero tantum, quae in extrema epi-
stulae parte pg. 352 A. leguntur: cuv frsiravsXafiov evskhx t?jv
slq ^.ixsXiav a(pi^iv Tr\v bsvTsgav , dvayxalov slvai sho^s jjlol
oy$r\vai dsliv dia Tr\v ocTOiriav Ka) dXoyiav twv Xsyojj.svwv [Kar-
sten, ysvojJLSVwv libri]. si cT dga tlv) to. vvv gySsvTa svXoyw-
rsga s(pavy Ka) irgofydasic; irgog toc ysvojxsva iKavag sy^siv sbo^s
tw, jJLSToiwg av rjjxlv Ka) iKavwq s'(y toc vvv sigyjjLsva. Ex hoc
quidem loco evidenter cognoscitur, epistulae scriptorem hoc sibi
proposuisse, ut Platonem a calumniis defenderet, eiusque iti-
nera in Siciliam facta probaret. Ad haec cf. quae Karstenius
1.1. pg. 40 scite disputat: „Interdum de iis ad quos scribit lo-
quitur tamquam de aliis, tertia persona, pg. 333 C: olov ydg
ysyovsv, ocKovaai %gr\ Tovg s jx s ir ag ax a}.ov v t a c; izgoc; toc
vvv irgayfJLaTa. 334 C: TavT s'ig\)Tai irdvTa ttjc, ^vjJL^ovXrjc;
svsxa tcov A l wv s iwv (p iX w v x a) %vy y s v w v."
Hoc igitur nobis persuasum est, epistulam et fictam et eo
consilio conscriptam esse, ut ostenderetur, quibus ex causis Plato
itinera Syracusas suscepisset. Verum etiamsi hoc argumentum
epistulae ponimus, tam saepe tamen epistulae scriptor ab hoc
proposito ad alia, quae quomodo ad rem pertineant vix intelle-
gas, aberrat, ut confusa hominis garruli, non summi philosophi
scripta te legere putes. Cum hae digressiones , repetitiones,
fautologiae tam crebrae sint, eas una cum dictione et sententiis
explicabo.
De dictione et sententiis,
nec non de rebus historicis, quae in epistula meinorantur.
In initio epistulae : 'ETrsvTsiXaTs jjlol vojxi^slv hslv tt\v oiol-
voiav vjjlwv slvai tt\v avTr\v yjv sly^s Ka) A/cuv , aliquid pravi
— 15 —
iuest. Karstenius 1. 1. pg. 42, ztmt4XXsiv usitata vi „iubere' ;
interpretans, Bsiv redundare censet. Si cum Ficino interpreta-
mur : „Scripsistis mihi vos censere eandem mentem in republica
esse vobis conservandara, quam Dion habuisset," bslv servatur,
-■-riaTsXXsiv vero pro ,,scribere w ' dictum est, id quod in his qui-
dem epistulis saepius invenitur, cf. pg. 346 E: hav sTriareXXy
A/cuvf. 347 A: l£w \xev Aiivvi ravra hiriareXXsiv , sv 0/5 r av
BkfXi xa) d ir()L\TTiv. 347 C: ko.) ravra siriareXXsiv tl rdyjara.
347 D: Ka) ravra irdXiv avrd ewiGTeXXsiv. Hic usus verbi
hmereXXsiv apud scriptores aetate posteriores usitatus est, im-
primis apud Herodianum, rarus apud Atticos. Apud Platonem
vero hoc vocabulum nunquam hoc sensu legitur.
fiovXsvasadai TroXXaKic,. Cur Karstenius (pgj 42) i KoXkdKic J ? f 24t.
pro „forsitan" dictum esse putet, non liquet. Nihil enim
impedit, quominus cum Marsilio Ficino iuterpretemur „etiam
atque etiam."
a%sbov ovk slxd^Lvv. aysbov prorsus supervacaneum et mo-
lestum est. Iure Karstenius (pg. 43) videtur suspicari, epi-
stulae scriptorem Socraticam illam modestiam Jioc loco imitari,
sed inepte. Cuius vocabuli abusus in hac epistula saepe nos
offendit. cf. pg. 324 E: ov (sc. HivKpdry) lyiv aysbov ovk
dv aiayvvoifxyv siinvv biKaiorarov slvai nvv tots. 329 C: \x\)v)
Jy aysbov 'laujc, rsrdproj. 347 C: ravra ^vvivjxoXoyqaajjLsv,
wg vvv stpyrai aysbov. 350 D: ovt ovv fjXixiav eyjsj avjj-no-
Xsfxslv 8TL aysbov ovbsvi. 352 A: rd brj fxsrd rd vvv pyj&evra
a %vfx/3ovXsvuj, aysbov stpvjrai re fxoi Ka) sipr)ad-iv.
f]Xi>iiav, vjv rd vvv ^lTnraglvoc. yeyovsv. fjXiKiav yiyvsa£tai
pro f]XiKiav s%siv, aetatem aliquam habere, insolita est dictio.
Quod legimus apud Aristot. Metaph. I, 5 : sysvsro rr\v f)XiKiav
£tt/ yspovri TlvSayopa, alio sensu dictum est, cum significet
„erat iuvenis eo tempore, quo Pythagoras senex erat." Quomi-
nus yeyovev a librario adscriptum esse credamus, prohibet totius
epistulae dictio, quae referta est pleonasmis et inutilibus repe-
titionibus.
oo%av.., £%ivv, ^vpaKoaiovc, otsaSai .bslv sXsv&egovc, sivai. B.
Praecedente vocabulo bo^av, otsad-ai plane supervacaneum est.
De pleonasmis a Platone adhibitis scite disputatKarsteniuspg. 45.
ovbiv S-avfxaarov si ktX. Animadvertas , vocabulo $av~ '
fxaarov scriptorem epistulae saepissime uti. cf. pg. 324 D: Ka\
— 16 —
lyui SavfxaGTov ovbev liraSov virb vsot^toc. 325 B : ovbev tl
SavfxaOTOV >)v htX* 325 D: SavfxaOTOV ooov. 326 A: avsv nza-
gaGKSvifC, SavfxaOTrfc; tlvoc fxsTa Tvyyc,. 326 C: SavfxaOTy (pv-
08i, 330 A: biyyys Xfievov, . . . cvg TlXaTcvva AiovvGLogd-avfxaOTcvc;
cvg dona^sTai. Eodem loco : Ka) ■fravfxaOTLvc; s(piXovsiKSL ivgog
to toiovtov. 332 D: &avfxaOTcvt; svbsd ysyovevai. 338 B: X6-
yoc, £%wgsi* .., w? Alovvgloc, SavfxaOTcvc, (piXooo(piai; ev sirid-vfxia
irdXiv si\) ysyovcvc,. 338 D : (piXoTifxoc, ts SavfxaaTcvi;. 339 B :
vjyysXov ..., cvc, d-avfxaOTOV ooov Alovvgloc, STribsbcvKcvg s'iy irgbc;
(piXooo(piav. 340 C: obov ts r)y slTai SavfxaGTrfV aKV)Koevai.
345 C: nzcvc; dv ]xr\ SavfxaGTOC, cvv dvSgcvirog. 348 E. Ts&ogvfiy-
jxevcv d-avfxaOTcvc;. 351 D : d-avfxaOTOV iraScvv ovbev. Eodem
loco : KvfisovrfTOV be ayaSov irdSoc, dv 'iolvc, ov SavfxaGTOV , sl
Trdd-oi. — Huius vocabuli usus apud Platoneni quoque est fre-
quens; noster vero ut omnino rem verbis exaggerare et Plato-
nis dictionem imitari studet, ita hoc vocabulo abutitur.
ojOts ovbsv S-avfxaOTOV si tic,&slvv ua) tovtov slc, t\\v avTtfv
bo%av irsg) iroXiTsiac, SKsivcv ysveod-ai ovfxCpgova iroirfOSLS.
Magnam deorum religionem ostentat epistolographus , cum
persaepe ab hominibus facta ad deorum numina referat, atque
in rebus angustis deorum et fati auxilium obtestetur. cf. pg.
326 B: sk Tivog fxoigac, d-siac;. 326 E: eoiKs fxr\v tots
ixyxavuofxevcv tiv) tw v Kg sltt 6 v lvv dgyr\v fiaXeo&aL
tlvv vvv ysyovoTcvv ktX. 327 C: cvv Ka) Alovvolov r)yf)oaTO eva
ysveo&ai T ay dv £vXX afxfi av 6 v.t cv v &slvv. 327 E: Tivag
ydg Kaigovc,, e(pyj, fxsi^ovg irsgifxsvovfxsv tlvv vvy iragaysyovoTcvv
■S-sia. tlv) Tvyyj; 334 C: Aloc, Tghov GcvTr)gog ydgiv. 336 B:
vvv be vj irov tlc, b a ifxiv v ... irdvTa dircvXsos. 336 E: cv Ka)
figayy bo%y$ bg&rfc, fxsTebcvKS &sia tlc, Tvyy. 337 D: Tvyy
Se t i c, d v d-gcuir cv v KgsiTTcvv bis(pogyos. 337 E: Ta be vvv
bfxslc, irsigdo-d-s svTvyeGTsgov al)Ta dyad-y irgd^aL fxoiga
Ka) d- s l a tlv) Tvyy. 340 A: socv&yv ydg tol TrdXiv svtv-
%w§, Ka) tovtlvv ys fxsTa &sbv Aiovvodv %dgiv sibevaL
%gswv.
At in hac quoque religionis ostentatione epistolographus,
cum Platonem imitari studeret, lapsus est. Plato enim nunquam
arbitratus, cognitionem vel scientiam aliquam a diis nobis quasi
ultro impertiri, immo omnem scientiam nostro labore et studio
parari saepe contendit; disserendo et communi investigatione
— 17 —
demum verum iuveuiri. Longe igitur epistulae scriptor a Plato-
nis sententia abest, si quaecunque quispiam de republica, virtute,
aliis rebus cognoscat, a deo aliquo ei suppeditata esse putat.
cf. Ueberweg 1. 1/pg. 124: „Gegen Platos Autorschaft spricht
iibrigens bei dem siebenten Briefe insbesondere die Weise , wie
von den Gottervorstellungen Gebrauch gemacht wird. Die Er-
wartung, dass „irgend einer der Gotter" (wie es pg. 324 B.
heisst) Jemandem eine gewisse ethisck-politisehe Ansicht ein-
flosse, ist kauin mit den Platonischen Grundsatzen vereinbar;
denn die ethische Ueberzeugung und das daraus herfliessende
ethische Verhalten stellt Plato so durchaus der menschlichen
Freiheit anheim, dass er iu Fallen dieser Art nicht einmal den
allgemein gehaltenen Ausdruck : 6 d-so^ noch weniger aber den
auf die griechische Mythologie hinweisenden: t/$ 5fcuv, zu ge-
brauchen pflegt. Plato fiihrt zwar den Gesammterfolg des ethi-
scheu und wissenschaftlichen Strebens auf die Gottheit zuriick
und verschmaht es auch nicht, in diesem Sinne die griechischen
Volksgotter anzaflehen. So verfahrt er im Schlussgebet im
Phaedrus, p. 279, B, C, und im Eroffnungsgebet der Rede des
Timaeus, Tim. pg. 27, C. Aber die religiose Anschauung des
Ethischen uberhaupt involvirt noch nicht nothwendig die un-
mittelbare Herleitung des einzelnen ethischen Freiheitsaktes aus
dem Willen der Gottheit, und die Beziehung auf die Gotter und
Gottinnen des Volksglaubens gibt sich immer deutlich genug
entweder als ein bloss poetisches Spiel oder als eine gesetzes-
treue Accommodation kund, jenes z. B. in der angefiihrten Stelle
im Phaedrus: cu (plXs Uav rs y.a\ aXkoi oooi Tyds -dsoi, dieses
im Timaeus, wo Sokrates dem Gebete des Timaeus die AVorte
vorausschickt: iTziv.a.Xkaavra y.ara vqjj.ov &sovg. Liesse sich aber
auch etwa das Tig Sstiv Ep. VII, p. 324, B, als eine Ausdrucks-
weise rechtfertigen, wodurch die Unsicherheit jenes Erfolges an-
gedeutet werde, so ist doch die Aufforderung an Dios Freunde
in demselben Briefe p. 334, D, Plato zu folgen Aioq roirov
axrrjQo; x<*? iV > sicherlich nicht von dem Philosophen selbst nie-
dergeschrieben worden. Plato sollte forderu, dass seine Freunde
eine W T illensmeinung darumannehmen, weil er, Plato, es wunsehe,
also, dass sie seiner Person gehorchen, anstatt nur dem triftig-
sten Grunde ? Derselbe Plato sollte das, der seinen Sokrates im
Phaedo (p. 91, B, C) sagen lasst; wenig Rticksicht nehmend
— 18
auf den Sokrates, viel grossere aber auf die Wahrheit, stiinmet
mir bei, falls ich Euch etwas Wahres zu sagenscheine, anderen-
falls aber widerstreitet mir auf jegliche Weise! Und nun soPte
Plato gar, was jene Aufforderung Uukraftiges'hat, durch Beru-
fung auf Zeus, den toito; acvTrjQ nach dem Sprichwort, zu ver-
bessern suchen? Der wirkliche Plato vviirde ein solches Verfah-
ren fiir weibisch erklart haben."
De proverbio ro ro/rov r«J Swrijpt cf. Stallbaum. ad Charm.
pg. 167 A.
nai tovtov secundum ea, quae praeceduut, referendum est
ad 'l7r7rao7vov; sic interpretatur Ficinus. Fortasse propter ea
quae sequuntur: ti; o^v 6 tqottoc, rfj$ ysvsascv; avTrjg, i. e. rfj;
A/tuvo; 5o§^;,. et propter sequentem longam de Platonis vita
enarrationem Schlosserus (Platos Briefe, Konigsberg 1795, pg. 120;
na/ rourov refert ad Platonem ipsum : „Es ist also kein Wun-
der, dass ich, der ich in der Politik uberhaupt ebenso dachte,
bald mit ihm ubereinstimmte, u ut igitur kai tovtov dictum sit
pro na) hjj.6 et avTrj; significet rfj; 1/j.fJs bo^yq. Hoc fieri non
posse docuit Salomon: certe na) Tovhs scribendum fuisse, velut
in Lach. pg. 180, D, et pro optativo 7ron)asis ut in re certis-
sima indicativum efflagitari. Hoc igitur nobis persuasum est, xdu
tovtov indicare Hipparinum.
Cum vero duo fuerint Hipparini , alter Dionis filius , alter
Dionysii minoris frater, Dionysio maiore et Aristomacha, Dio-
nis sorore, natus, dubium est, uter hic intellegendus sit. Salo-
mon, qui magna cum diligentia hanc quaestionem tractat, de-
raonstravit, hoc loco Dionis filium Hipparinum, quamvis naturae
consentaneum esset, filium eadem sentire ac p^trem, tamen non
posse intellegi, quia iam vivo patre Dione mortuus esset. Te-
stes laudat Corn. Nep. vit. Dion. c. 4, § 3, 4. c. 6, § 2. Plut.
Dion. pg. 982, C. Ael. var. hist. lib. III, c. 4. Plut. Opp. mor.
consol. ad Apollon. T. II, pg. 119, A, B. Restat igitur, ut Dio-
nysii maioris filius intellegatur, etiamsi verba illa cvgts ovdiv
SavfjLocarov sl ktX. tum prorsus inepta sunt. Utrumcunque hic
intellegamus, eum annum aetatis undevicesimum vel vicesimum
«gisse anno 353 s. 352, quo tempore epistula scripta esse fingi-
tur, neeesse est. Nam Dion cum anno 353 a. Chr. n. mortuus
quinquaginta quinque annos natus esset (cf. Nep. Dion. c. 10,
^xtr,), primo Platonis in Siciliam adventu, i. e. anno 389, unde-
— 19 —
vicesimum aut cum plurimum vicesimum aetatis annum egit.
Verum etiamsi Dionysii maioris filium nostro loco intellegamus,
praeter illa verba wgts ovdh d-avfxaaTov ktX. aliaemaiores dif-
ficultates oboriuntur. Etenim si hic Hipparinus anno 353 s. 352
undeviginti sive vigiuti annos natus fuit, anno 367, quo Diony-
sius pater vita decessit, annos sex septemve necessario natus,
eiusque frater Nysaeus etiam natu minor fuit, si quidem ex eo
Loc concludere licet, quod ubicunque coniuncti a veteribus re-
rum scriptoribus nominantur, Nysaeus semper secundo loco no-
minatur. Si igitur in epistulae nostrae pg. 328 A. Dion, cum
Platonem, Diouysio maiore mortuo, Syracusas arcesseret, dixisse
fertur, suae sororis filios, i. e. Hipparinum et Nysaeum, facile
impelli posse, utPlatonis praecepta et severiorem vitaerationem
sequerentur atque maxime idoneos esse, qui Dionysium ad phi-
losophiam adhortarentur, haec minime conveniunt cum iis, quae
modo de aetate eorum, si nostro loco indicati sunt, statuimu^.
Quis enim dicat, pueros sex septemve annorum ad philosophiam
facile impelli posse et idoneos esse, qui alium ad philosophiam
adhortentur? Quominus igitur Dionis filium nostro loco intelle-
gamus, prohibent Cornelius Nepos, Plutarchus , qui eum patre
vivo mortuum esse ferunt; quominus alterum Hipparinum intel-
legamus, prohibet nostra ipsa epistula, quae Dionysii maioris
filios, Hipparinum, Nysaeum, anno 367 certe iam adulescentes
fuisse indicat. Utri igitur horum testimoniorum fidem habeamus,
Cornelii Nepotis et Plutarchi tectimonio an epistulae? Epistulae,
a Cicerone (Tusc. V, 35) expressis verbis citatae, cum iam Ari-
stophani Byzantino notae fuisse videantur (cf. Diog. Laert. III,
§. 61), iam antiquo tempore scriptae sunt, de quo omnes consen-
tiunt, quicunque eas a Platone abiudicandas esse censent. Kar-
stenius 1. 1. pg. 241 partem saltem earum ante medium saecu-
lum tertium a. Chr. n. exstitisse, septimam vero antiquissimam
esse censet, quocum consentit Herm. Bonitzius, qui in lectioni-
bus suis eas intra primos centum et quinquaginta annos post
Platonis mortem (a. 347) conscriptas esse putat. Cum igitur
adeo epistulae Cornelii Nepotis et Plutarchi testimonia superent
aetate, maiorem iis fidem habe idam esse censeo, quam posterioribus.
rerum scriptoribus. Ad eandem sententiam pervenitUeberweg, Ll.pg.
123: „Von geringerem Gewichte ist, was Salomon gegen die Echt-
heit des siebenten und achten Briefes aus der Abweichuug ein-
2*
— 20 -
zelner Angaben derselben von den Berichten spaterer Histori-
ker folgert; denn die vorausgesetzte unbedingte Zuverlassigkeit
der letzteren ist durch nichts verbiirgt. Beide Briefe reden von
einem Sohne Dios so, als ob derselbe nach dem Tode des V'a-
ters noch gelebt habe; die Historiker aber kennen nur einen
schon vor dem Yater verstorbenen Sohn. Ob jedoch bei densel-
ben in Bezug auf diesen Punkt nichts Irriges enthalten sei, wird
gerade durch jene Briefe zweifelbaft, die, auch wenn nicht
Plato sie verfasst hat, doch jedenfalls aus einer so fruhen Zeit
stammen, dass ihrZeugnis das der spateren Berichterstatter auf-
wiegen konnte." Nepotem igitur et Plutarchum, cum Hipparinum
Dionis filium, vivo patre mortuum esse ferant, in errorem in-
cidisse verisimile est, cum ex septimae epistulae testimonio Hip-
parinum patri Dioni superstitem fuisse oporteat. De Plutarchi
fide dubitat etiam Groteus histor. Graec. vol. X, pg. 436, not.
Hic igitur Hipparinus anno 353 s. 352 undevicesimum vel vi-
cesimum aetatis annum egit. Alterum vero Hipparinum et Ny-
saeum, cum Ep. VII. pg. 328 A. Dionysio maiore mortuo ante
alterum Platonis in Siciliam adventum , i. e. anno 368 s. 367,
iam ad philosophiae studium idonei fuisse dicantur, eo anno iam
adulescentes, itaque anno 353 s. 352, quo tempore epistula scripta
esse fingitur, circiter triginta annos natos fuisse necesse est.
Haec coniectura est Ueberwegii 1. 1. pg. 123, 124. Cum igitur
in verbis aa) tovtov nostro loco Hipparinum, Dionis filium, in-
tellegamus, etiam verba illa tuffrs ovdev davjxanTov xrX. recte
dicta sunt.
Ceterum Karstenius, Salomonem in hac re secutus, ad opi-
nionem parum probabilem pervenit: ambos enim Hipparinos
aetate paene pares fuisse videri dicit (1. 1. pg. 152). At Corne-
lius Nepos in vit. Dion. cap. 1 tradit haec: „Dionysius maior
habuit in matrimonio Aristomachen, sororem Dionis; ex qua
duos filios, Hipparinum et Nysaeum, procreavit; totidemque fi-
lias, nomine Sophrosynen et Areten : quarum priorem Dionysio
filio, eidem, cui regnum reliquit, nuptum dedit, alteram Areten
Dioni." Arete igitur et soror fuit Hipparini Nysaeique, filiorum
Dionysii maioris, et mater alterius Hipparini, Dionis filii: iam
ex boc coniciamus, Hipparinum, Dionis filium, aetate minorem
fuisse, quam Dionysii maioris filios.
tfu^(£o&va.Karstenins pg.45 pro hac lectione, quam optimae
— 21 -
editiones C. F. Hermanni, Im. Bekkeri praebent, aliam e dete-
rioribus codicibus £u/*(f).cyvov eligit, cum illud avjj.(pQova inso-
leus sit. Nimirum vocabulum avjj.(pQcvv praeter hunc locum in-
terdum tautum apud Aeschylum legitur. Verum haec apud epi-
stulae scriptorem non est causa, cur magis usitatum ^vjx(pwvov
melioribus codicibus coniirmato avjx(pQova praeferamus; nihil
enim insolentius est, quam quo noster non utatur.
ei$ avrr^v £o^av.... ovfxCpoova languida est tautologia, quales
in epistula crebrae sunt.
vhv aa) jxt] vscv. Inepta argutia.
lyjei yap xaioov ra vvv. Haec evidenter ostendunt, totam cau-
sam epistulae tictam esse ; recte enim ad hunc loeum iudicat Ueber-
weg 1.1. pg. 122: „Wenn in dem vorliegenden Falle ein schick-
licher Anlass (Haigo;) zur Darlegung der Beziehungen Platos zu
Dio und dem Syrakusischen Hofe gefunden wird , so ist diese
Darlegung dem Briefsteller offenbar nicht blosses Mittel, son-
dern Zweck."
Iam videmus, quomodo epistolographus ab aliis ad aliasine
ulla necessitate transeat : Personatus Plato , cum Dionis amicis
auxilium promittat, si eandem quam Dion de republica senten-
tiam sequantur, Dionis sententiam explicaturus , mentionem de
Hipparino facit, quae ad rem minime pertinet, tum a iuventute
incipiens, vitae suae enarrationem longam interponit; qua in
narratione tandem (pg. 327 A.) ad consuetudinem , quam cum
Dione habuerit, perveniens, magis suam ipse quam Dionis sen-
tentiam explicat.
(vridyv,... kr) to. vioiva ievai^ Verbum otsaSat. cum infinitivo
coniunctum apud Homerum saepius significat „cogitare aliquid
facere", velut II. I, 296: ol) yag sycvy stl aoi TtsiS-saSaL 6'i'cu.
Neque pedestris oratio hunc verbi o'isa$ai usum repudiavit,
quamquam raiissime invenitur, velut apud Platonem in Crit. pg.
26, D: 'AvaZayogov ohi nar'/jyoQs1v , Anaxagoram cogitas ac-
cusare.
si SaTxov similiter dictum est atque apud Plat. Protag. pg. 325
C: sizsihav d-aTTOV=zsi:sihav TayjiaTa, quum primum; sav Sar-
tov apud Xen. Cyr. III, 3, 20. Anab. VI, 3, 20.
savTov kvqio^ quod nostra lingua interpretaremur ,,selbstau-
dig", syy.QaTi); savTov (pg. 331 D, 337 A) et similia usitatae
epistolographi formulae sunt.
- 22 —
lir) roc koivoc rrjc, iro\swc, inaais est pleonasmus etabAtti-
corum more abhorrens; nam ex communiAtticorum consuetu-
dine in talibus formulis rr); ito\swc, omittitur.
rvy^oci rtvec, rwv rr)c, iro\swc, irgayfxarwv pro rvyai TLvegC.
rr)c, iroXsw; similes sunt verborum ambages, ut pg. 324 B : ra
y.oiva TTjg iro\swc,. Etiam plures eiusmodi ambages infra in-
veniemus, velut in pg. 326 E: Ttuv vvv ysyovorwv irgayfxa-
r w v irsg) Aiwva kt\.
tivs;... Toiaihs, „fere huiusmodi." Pronomen indefinitum rig
saepius cum pronominibus demonstrativis coniungitur, cf. Plat.
Conviv. pg. 173 E. Xen. Memor. I, 1, 1.
Ceterum hic commemorare liceat, epistolographum no-
strum pronomine rtg magnopere delectari. Iam in proximis
verbis: sl$ xai irsvTf) kovtoctlvsc, avhgsc, irgovoryjoav aoypvTS^
cum triginta illi tyranni, aliique magistratus Atheniensi ho-
mini sane noti commemorentur, mirum sane est, quod tivs;
additum est. Neque minus mirum est, quod pg. 325 B So-
cratis accusatores appellantur hvvaorsvovrs; tlvsc,. Prono-
minis rii, abusu Karstenius 1. 1. pg. 48 exempla afFert haec :
pg. 324 D: sk tlvoc, dhiKov fiiov. 325 B: ovhev ti Savjxa-
orbv yv rifxwgia; hy&gwv yiyvsoSai t l v w v t l o i fxsic^ovg. eod.
loco: Kara hs t iv a rvyjjv avTov sralgov r)fxwv *£wKgary, rovrov
hvvaorsvovrec r iv sc, sigayovoiv. 338 D: tovtwv nvec, a\\oi iraga-
KovGjxaTwv tivwv ejxfxsoroi. — Haec exempla etiam augenda sunt
his: pg. 325 A: a hr\irocvra KaSogwv ko.) si tlv* aXXa roiavra
ov GfjLiKgoc. 325 D: fxsroc tlvoc, gaorwvyc,. 326 A: avsv iraga-
OKsvrfc, Savfxaori)g tlvoc, jxstoc rvyjjc,. 326 B : sk tlvoc, fxoigag
■dsiag. 327 E: irgiv Tivac, aXXovc,... S7r' aXXov /3iov avrbv
rov j3s\riorov iragarge^ai. eodem loco: Ssia tiv) rvyy. 328
C: st itots tic, toc hiavovjSevTa irsg) vofxwv ts v.a) iroXiTsiac,
airors\siv syysigifooi. eodem loco : fxr) ho^aifxi irors efxavrw
iravTociraoi \6yoic, fxovov ocTsyywc, slvai r i <;. 329 B: st ti x«-
Tafxa\d-aKioSs); y.a) airohsi\iwv aloyyvyc, fxsreoyov KaKr);.
329 C: irsg) (flfxov Ka) 8ir)\-ds \6yoc,Tic, sv ^vgay.ovoai;, wc,
tsSvswc, s'i\). 334 A: kol) to fxev aioygbv Ka) avooiov ovrs
iragisfxai tywys ovrs ti \iyw. 334 C: k;vfxj3ov\sv'w he hr) tl
irgbc, rovTOic, rr\v avrr\v t,vfx/3ov\r]V ko.) \6yov rbv avrov \e-
ywv vjhy rgirov rgiroic, bfxlv. 335 A: ad-ocvarov ^vyr^v sivai...
na) rivsLv rac, fxsyiora; TLfxwgia;, orav n; ocir aWay&yj rov
- 23 -
awuxTOy 330 E: eibevai jxev nvov %pi) navra tl v a avfya. eodem loco:
&sia T15 Tu'%9. 337 JX* *vy/l bkri^dvd-owTwv Hosirrwv bis(p6pvjos.
337 E: (hia tiv) tu'x'1- 342 A: Ta^a 70:0 av irsp) lvv Xeycv oa(pe-
o-cnov av ttjj tl Xs^evnw avTLvv. 346 [A: jJL^avrjv rov jxslvai
rov tots bktXovv jxvj^avarai roidvbs riva. 348 B: iraiCvva
riva dvaftorjaavrsz. eodem loco: X0705 ^ t 1 5 ^ a X u biijX&sv
Cv;ktX. 350 A: jxij^avLvjjLai bij r iv a roiavbs acvrrjpiav. 350 B: tcuv
A/cuvo; §e ^prmaTwv ouV l*yeu ti aTr^Vouv out£ Ttc; a7r£5cux£V.
350 D: xojvos rs tmlv sijj.i, av ttots tl itpoc, dXXf)Xo 1$ bsy&sv-
rs; (piXia; dyaBov n ttoisiv fiovXyd-ijrs. — Karstenius pg. 48
recte adnotavit, etiam in Platonis libris de legibus scriptis pro-
nomen ri; sexcenties per pleonasmum positum esse (id quod ob-
servavit Zeller. Platonische Studien pg. 92), nunquam autem
inepte, ut saepe in epistula. Iam haec res indicat, similitudi-
nem quandam inter nostram epistulam et inter Platonis libros
de legibus scriptos intercedere ; epistolographus libros de legi-
bus conscriptos accuratius legisse videtur, nam permultas dictio-
nes ac sententias inde mutuatus est. De qua re infra plura
disputabimus.
xa) rrjsjAsrafioXrjg slg Ka) irsvrrjKOvra tlvsc, dvbpsc, Trpovoryoav
ap^ovT-sc, evbsKa jxev sv ccotsl, bsna b 9 kv Usipais7, irspi rs dyo-
pav sKarspOL rovrivv ooa t'£v toTc; aorsoi bioLKSiv ebsi , rgtd-
y.ovra be 7ravTcuv ap^ovrs; KareorvjOav avroKpdroqs;.
Quicunque haec legerit, statim intelleget, epistulae scripto-
rem, quae de Atheniensis reipublicae statu qui fuerit sub tri-
ginta tyrannorum dominatione commemoret, aut non recte
cognita habere, aut certe parum accurate disputasse. Expugna-
tis Athenis, Lysandri arbitrio triginta viri toti reipublicae gu-
bernandae praepositi sunt; praeterea decemviros Lysander Pi-
raeo praefecit. Undecim autem illi, quos epistolographus com-
memorat, qui fuerint, incertum est. Secundum nostrum locum
rd sv dorsi Ka) ttsp) dyopdv et illi decem Piraeo praefecti et
hi undecim curaverunt ; eo igitur munere functi sunt, quo dorv-
vojxol et dyopavojjLOL (cf. C. F. Hermann, Lehrbuch der griechi-
schen Staatsaltertbumer § 150, 10—12). Cum vero a Plutarcho
(Lys. c. 15) illi be-Ka hv Hsigaisi vocentur dq^ovrs;, eorum po-
testas necessario maior fuit, quam a nostro epistulae scriptore
iis tributa. Quod ad undecim illos pertinet, nihil de iis notum
-24 —
est, nisi forte sunt ii undecim, qui damnatos in vincula coi-
ciendos atque suppliciis afficiendos curabant. Num vero hic
illi undecim publicae custodiae et suppliciis praepositi intelle-
gantur incertum est. Neque igitur Karstenio assentiar , qui
(pg. 119) sine ulla dubitatione dicit haec: ,,undecim autem,
qui sub XXX viris fuisse memorantur, plane iidem sunt eo-
demque munere functi, quo sub democratia tam ante quam
post illud tempus fungi solebant: erant magistratus qui cura-
bant damnatos in vincula conjiciendos et supplicio afficiendos."
Contra audias Hermannum, 1,1. § 139, 14: „Was iibrigens die
Elfmanner betrifft, die zur Zeit der Dreiszig als Regierungs-
behorde vorkommen, so sind sie von diesen (den Gefangnis-
vorstehern) wahrscheinlich ganz verschieden."
Hoc autem certum est, epistolographum parum accurate
rem disputasse, praesertim cum et triginta tyrannos et illos
dsv.a sv Ilsigaisl et hos undecim omnes quasi in unum colle-
gium unius et quinquaginta virorum confunderet.
sv roigdarsai iure Karstenius pg, 118 ut insolite dictum re-
prehendit. Nihil enim aliud significare potest quam „Athenis
et in Piraeo;" Attici vero rerum scriptores semper rb darv
opponunt Usigaisl.
Savjiaarov oaov. De vocabulo Savjj.aarov diximus adp.324B. D.
sk nvog abiriov fiiov, De pronominis rig abusu dictum est
ad pg. 324 C. Adillustrandamhuiusloci pravitatem aifero, quae
Karsten.pg.47 scite disputat: „Eleganter saepe additur (pronomen
rig) cum vi intendendi talibus nimirum vocabulis, quorum spe-
cies vel gradus aliqui esse possunt, ut ajj.rj-^avog ng, (pavXog
rig, droirog rig; possunt enim esse plures aroiriag et (pavXo-
ryrog formae et gradus ; sed cum loquor de iusto, iniusto,
honesto, inhonesto, haec eiusmodi additamentum non facile ad-
mittunt. Verum illud rig est una e voculis istis, quibus no-
ster, dum Atticus vult videri, mirifice abutitur."
na) opilv $t)kov rovgavhgagsv y^goviv bXiyip^Qvabv dirohsi-
^avrag r\\v tjjLirgoaSsv iroXirsiav , ra rs dXXa xa\ (piXov av-
bga sjjlo) irosafivrspov ^Lvv.gdry , ov sytv a%sdbv ovx. dv ai-
ay^vvoijjLyv sittlm hiv.aiorarov sivaircvv rors, sni riva rivv to-
Xirtvv jjlsS' srsgcvv sttsjjtov j3ia d^ovra Cvg ai:oSavovj.>.svov t
iva 2tj jJLsrs^oi rwv irgayjxanvv avrolg, sfts fiovXoiro s'trs jxij.
Tn his permulta notanda sunt. Primum totius circuitus con-
— 25 -
etructio est quaesita; est euim boc anacoluthon: oqlvv tov;
u*,o^a;... LiToSsi^avTa^. . . , t7rsj.Lirov (sc. avbost;). Talibus
anaooluthis epistula referta est.
ynvobv dirobsi^avTa; rrjv SJXITQOO&SV TroXiTsiav. Haec Kar-
steuius pg.49 satis explicavit: „Dictum est ad significandum
praeseutem reipublicae administrationem tam perversam fuisse,
ut prior rerum status aureura saeculum (merum aurum) vi-
deretur. cf. Hemsterhusius ad Luciaui Necyom. c. 4 (vol. I,
pg. 460)."
oyjcbov hic prorsus ineptum est. cf. ad pg. 324 A. E.
ovk av aio^vvoijxyv sltvlw ktX. Verbum aioyyvso&ai
hoc loco plane inepte positum est. Karsten. pg. 50 recte
censet, pro hoc requiri ovk av 0Kvf)oaijxL.
Praeterea cumulatio accusativorum valde molesta est et
obscuritate laborat: Swxparv; . . . kiri Tiva tlvv ttoXltlvv
j.ls-3-'' stsqlvv sirsjxnov fiia a^ovTa wl) octt od- av ovjjl sv ov.
Ad SwKpar^ spectat a^ovra, a quo pendet k%i Tiva... cvg
dno&avovjxsvov. sni Tiva indicat Leontem Salaminium, de
quo cf. pg. 325 C.
jjLstf stsolvv. Errat Karstenius, si jjlsSP stsqlvv superva-
caneum esse dicit (pg. 50). Socrates enim cum quattuor
aliis Leontem adducere iussus erat, cf. Plat. Apol. pg. 32
-0: jxsTaTSjx^djxsvoi jxs ksjxktov avTOV si; tt\v d-oXov KQogsTa-
&av ayayslv sk "ZaXajxlvot; AeovTa ktX.
ov ojxiKoa. Animadvertas , epistolographum nostrum325,
magnopere delectari ea dictionis forma , quam grammatici
XiTOTYjTa vocant. Longum est omnia huius rei exempla pro-
ferre, quae percrebra sunt, velut paulo infra: %oovw he ob
TVoXXlv.
hjxavTOV kiravf)yayov ccrro tlvv KaKivv. Hoc loco kiravd-
ysiv „avocare" significat, quod non usitatum est, ut iure ad-
notavit Karsten. pg. 51. Nam verbum kiravdysiv cum signi-
ficet aut „proferre" aut ,,referre", coniungitur cum praeposi-
tionibus kiri, Trpo;, slg, vel certe talia supplenda sunt, velut
apud Xen. Hell. VI, 2, 28: to KSQac, dno tt\; yr\; kiravdysiv
sc. si; tt]v SdXaooav , classem a litore in altum producere.
Nostro loco tale slij tl suppleri non potest. Similiter la-
psus esse videtur epistulae siriptor in verbo dvaaofislv, pg.
348 A.
— 26 —
r) itsq) ro TrgaTTSiv toc KOtvd xa) iroXtTtyd sirt&vjxia. Episto-
lographus saepissime periphrasin per praepositionem irsoi prae-
fert simplici dictioni, velut hic pro r) tov irQaTTstv . . . hirid-vfxia.
Quam rem exemplis probavit Karsten. pg. 53. ra Kotvd ya) ra
iroXtriy.cc , inanis pleonasmus, cf. pg. 324 B: rd Kotvd ttj;
iroXscvg.
j)v ovv... iroXXd yiyvofxsva circumlocutio est pro sysvsro
ovv iroXXd. Tales circumlocutiones apud nostrum saepius in-
veniuntur, praesertim per verbum yiyvsaBat factae, velut pg.
347 E: fisfioyd-yjjrsvov sysyovst. Exempla collegit Karsten. pg. 55.
ovdev Tt d-avfxaarov yjv rtfxcvQiac, sy&Qcvv yiyvsabai rtvcvv
Ttat. De supervacaneo pronomine rig dictum est ad pg. 324 C.
iLcvKQary . . . hwaarsvovrec, Ttvsg sigdyovatv sic, htKaarr\Qtov.
Karstenius pg. 121 recte iudicat, his verbis epistolographum
rursus lapsum esse. bwaaTsvovTsg enim dicuntur ii, qui sum-
mam in republica potestatem obtinent, velut pg. 326 B : Kait3v
ovv ol) Xr)£stv rd dv$Qcvirtva ysvy, itq\v av y to tcvv (ptXoao-
(povvrcw OQd-tv; ys ya) dXyd-cvc, ysvoc, sic, aQ^dc, sX-d-y rdc, iroXt-
Tty.dc, y to TcvvBvvaarsvovrcvv sv ralc, iroXsatv ... (ptXo-
ao(pr)ay. Nostro loco vocabulo hwaarsvovrsc, non principes rei-
publicae, sed accusatores illi Socratis , Meletus , Anytus , Lyco
indicati sunt, de quibus cf. Stallbaum. ad Plat. Apol. pg. 23 E.
Ueberweg, Grundriss der Gesch. der Philos., tom. I, pg. 90 sq.
Insolita igitur vi dictum est vocabulum hwaarsvstv.
ol jjlsv sic,r)yayov, oi fis Kars^Y)(piaavro. His verbis nihil
aliud dicitur quam : Accusatores eum accusarunt , iudices da-
mnarunt. Karstenius pg. 121 — 122 sine ulla necessitate haeco^e
y.aTs^\)(piaavTo ad illa hvvaarsvovrsc, rtvsc, refert.
ya) airsKTStvav rhv tots rr)c, avoaiov dycvyrjc; ovk sd-sXr)-
aavTa fxsT aay^slv itsq) eva tcvv tots (psvyovrcvv (piXcvv , ots
(psvyovTsc, sbvaTvx^w avroi. Iure Karstenius pg. 51 sq. adno-
tat molestam elegantiam in his : rbv tots — tcvv tots, (psvyov-
tcvv (piXcw — (psvyovTsc, avToi. Haec sane rhetoris sunt, non
senis philosophi, qui in re gravi cum amicis consilia agitat.
Conspicuum talis quaesitae elegantiae exemplum affert Karste-
nius e pg. 351 D: dtsvXafiovfxsvoc, de fxrf iraSslv, ofxcvc, sirrat-
asv... Savfxaarov ira&cvv ovhsv. oatoc; yaQ dvrjQ dvoaicvv
irsQt, acv(pQLvv ts Ka) sfx(pQcvv, rb jxev oXov ovk dv itots
btayfysvad-siy rr)c, ^vy^rjc, tcvv toiovtcvv itsqi* KvfisQvr)rov hs
— 27 —
aya$ov icdSoc; av fffcu; ov d-avjxaaTOv si iraD-oi ktX.
Alia eiusmodi exempla infra videbimus.
dycvyijc,... tcsq) eva tlvv TQTs(psvy6vTLvv (pi\Lvv. Plato in Apol.
pg. 32, C. Socratem facit dicentem : sics ibr\ 8e o\iyao%ia sys-
VSTO, ol roiaxovTa av jxsTa7csjx\^djxsvoi jxs tcsjxtctov avTOV si;
rr]V &6\ov irQOsSTa^av ayayslv sk iLaXajxivo; AeovTa tov 2a-
Xajxiviov, iv anodavoi. Socrates igitur a triginta viris Leontem
Salamimum adducere iussus erat, cf. pg. 324 E. Nostro igitur
loco dycvyrjc, tcsq) tva tlvv (psvyovTLvv dictum est pro dymyrjc;
ivo; tlvv (psvyovTLw. De praepositionis wsoi abusu diximus
ad pg. 325 B.
ttooo&s. Haec forma tantummodo apud poetas et in po-
sterioris aetatis prosa oratione legitur, Attici ncQoa&sv dicunt.
cf. Lobeck Phrynich. pg. 284.
£15 to irooa&sv TTQoisvai, 7roosX5s7v'a Platone saepe de via
aut de quaestione dici docuitSauppius ad Platon. Protag. pg.339D.
TOOOVTLV ^aXsiTLVTSQOV s(paivSTO OQ$-Lvg sivai JXOl tocD.
iroXiTixa BiotKsjlv. Animadvertas quaesitam vocabuli oqSlv;
collocationem, quod ad hioiv.slv pertinet.
Sequitur longa periodus indeapg. 325Dusque ad pg. 326
A, quae, cum rhetorico studio composita sit, quaesita neglegen-
tia laborat. Primum enim enunciati verbum cum sit infinitivus
olov tl shai, periodoper coniunctionem lvgts praecedente,infini-
tivi nimis cumulantur: — iXiyyiav, — dirooTrjvai, — tcsqijxsvsiv
— vorjoai.
Praeterea in prima periodi parte per relativum pronomen
ou$ adnectuntur duae enunciationes, altera: ovg ov&viraQ^ov-
Tac, yv svqsIv svttstsc,, altera Kaivovc; ts dXXovz dhvvaTOV vjv
v.Taad-ai jjlstoc tivoq, QaoTLvvyc,. His duobus enunciatis relativis
adiunguntur quasi in parenthesi duo alia enunciata, alterum :
o v yaQ sti sv toictlvv TcaTSQLvv yjSsai na) STciTyhsvjxaaiv r) tco-
Xi; rjjxdov 6icvks1to, alterum : Ta ts tlvv vojxcjjv yQajj.jj.aTa Ka)
s$y his(p3-s'iQST0 kcc) sicsbifiov SavjxaOTOV oaov.
Etiam in singulis nonnulla notanda sunt:
ovts yaQ. His verbis incipit periodus, neque alterum
ovts, quod exspectes, sequitur, neque alia particula negativa
praecedenti ovts respondet; nam verba ovg ovS y ktX. usque
ad d-ocvjxaaTov oaov ab enunciato verbis ovts yaQ inchoato
pendent. Scriptor igitur epistulae ovts ydo usurpavit pro
- 28 -
„ueque enim," qui usus non est classieorwn , qui vocantur r
scriptorum, sed aetate posteriorum.
ove ovSf virdgy^ovTac, yv svgslv svttstsc. Hic rursus
ovts positum est, nullo altero ovts respondente; sed hoc
Joco , cum sequens ts (in verbis vaivovc, ts kt;X.) praecedenti
ovts respondeat, ferri potest. At vitiosa est verborum collo-
catio, cum absurdam praebeant sententiam: „quos non exi-
stentes reperire facile erat," pro : „quos vel existentes re-
perire non facile erat." In Graecis igitur verbis ovts ponen-
dum erat ante vocabulum svkstsz, cum negatio non ad
VTrapxovTas, sed ad svttstsc, pertineat.
vojjLvov ygajj.fj.aTa aat s&y inanis et inepta periphrasis
est pro vofxot va) s$\). cf. Karsten. ad pg. 122, adnot. 2.
v.0Li sitshtlov SavfxaOTOv oaov secundum verborum stru-
cturam referenda sunt ad to. ts tujv vojjuuv ygdfjLfjiaTa Ka)
sSy, quare inepta efficitur sententia : „leges moresque creve-
runt," pro: „legum morumque pravitas crevit", v.a) hia(p$ogd
snsdihov 3-av}iao~T6v oaov.
(psgojxsva ogujvTa nvdvT^ irdvTvoc,, „intuens cuncta in E.
praeceps deferri" (Ficinus). ndvTy wdvTtvc rursus est rheto-
ricus flosculus, pro quo simplex rravTa multo melius erat
dictum. Similes quaesitas argutias saepius inveniemus.
Ad vocabulum tivo'$ cf. pg 324 C. 326.
Ta avSgvjTtva ysvvf rhetorice pro ol avSgiviroi dictum est.
Magis etiam rhetoris argutias produnt ea quae sequuntur:
to tlvv (piXoaopovvTivv bg&Lvc ys va) dXvjSvjc. yevo^ et postea
to tujv hvvaarsvovTLvv sc. ysvoc,.
vavujv ouv ov Xi}^siv ra avSguJiriva y&vy, 7rp/v av vj to
tlvv (piXoao(povvTcvv bgS-ujc, ys va) aXyd-Lvc, ysvoc, sig dg^ac,
sXdy Tac, %oXiTiv.dc J y.tX. Ex his verbis evidenter apparet,
epistolographum Platonis libros de republica scriptos legisse,
e quibus hanc sententiam ad verbum propemodum desumpsit.
cf. Plat. de republ. V. pg. 473 C; VI, pg. 499 B.
TavTyv 5?] tt]v didvoiav e%tuv. Hac formula saepe utitur
noster, velut in pg. 323 D.
slc, 'lTaXiav ts va) HtvsXtav yX$ov, ots vrgivTOV dpivo-
fjLyv. Quam languide dictum, quantae ambages! Dicendum
fuit: TavT\y) Stj ttjv bidvouxv -sly/jv, ots si; 'Ira/mv Tc x,a)
— 29 —
"ErnsXiav ttowtov d(piyi6jx))v , sive: ravnjv o?j ttjv tiidvoiav
fvwv s/$ 'iTaA/av ts xai SmsLav nrgvjTOV dCpiKOjJLyv. Has
duas elocutiones in unam illam pravam confudit.
/3/05..., 'TraXiwTiKcyv ris xa/ SupaKouff/wv Toa7T£<£wv 7^77-
p9$. Vocabulum 'IraXicyTiKOs non exstat apud Platonem. Si-
( ulae dapes ob luxuriam ita notae erant, ut Hvgaxooiai rod-
Ts^at in proverbii usum venirent, cf. Plat. de rep. III, pg.
404. D: ^vgaKoaiav £77, w (piXs, Tgdrrs^av xa/ SwfXiXTjv
m-oiKiXiav \pcuv . . . oux a/vfTg xtX.
Attica forma adiectivi, qua semper Plato utitur, est Su-
paxo'ff/05, non S^paKoiJCTiog. In nominum scriptura noster sae-
pius ab Atticorum usu discedit, velut postea in nomine *Ao-
%l>tou. In aliis quoque rebus ab Atticorum usu aberrat, velut
Tzgoad-s pro irgoad-sv scriptum vidimus in pg. 325 C.
ovbafxy ovSajjiw^ ygsas. Respondenthaec verba vituperationi
eorum, quiPlatonemSyracusanae luxuriae cupidum in Siciliam
profectum esse dicebant, icl quod explicavit Karsten. 1.1. p. 231.
twv u7ro tov ovgavov a ? v5pcu7rwv, poetice et cum rhetoricaC.
quadam affectatione dictum, utpg 326 A : rd dvSpwiriva yevy.
ovy^ ovtw $avfjLaaryj (pvosi KgaS-qasrai interpretatus est Fi-
cinus: ,,quamvis natura mirabili sit.'' Memineris vero, ov-%
outcu... Kga$r\asTai non ita pendere a ceteris, sed ipsum per
se ennnciatum esse ; accurate igitur interpretandum est : „non
(enim) tam mirabili natura praeditus erit. u Hic verbi Ksgav-
vvvai usus est Platonis, cf. Phileb. pg. 50 A, deleg. XIpg.930
A. Phaedr. pg. 279 A.
(jwCpowv significat „temperatus", ut pg. 336 C: ttiv tt\$
Tgo(prj$ auo(pgova hlaiTav. Eadem vi Plato saepissime hoc vo-
cabulo utitur.
izoXic, ts ovhsy.ia dv i\gsy.i]Oai xaTa v6jj.ov; ovb 1 ov$Tiva$-
ovv avc)pwv oio\xevwv dvaXioKSiv jj.ev Bslv izdvTa k; vrrsgfioXdg,
dgywv de slg aVavTa -qyovfxevwv av hslv yiyvsaSai irXrfV si$
zvw^ia; xa/ itotov; Ka) d(pgodiaiwv oirovda; hiaizovovfxeva^
Hunc locum totum descripsi, quo facilius intellegeretur, quanta
laboraret obseuritate et quantopere distaret a Platonis elegan-
tia. -qyovjjLevLvv post praecedens olo\xevwv redundat atque fiia-
trovovjjLevai; adeo supervacaneum est, ut sententiam turbet.
slg svwyia; xa/ ttotov; y.a) d(pgohioiwv airovhd; COniunctaD.
apud Platonem leguntur in Rep. I, pg. 329 A: dvafjLijJLvyoKo-
— 30 —
jjlsvoi Trsgi T8 TcXpQobiaia nat %sq) tt6tovi;ts Ka) svcvy^iac; ktX.
icQoaS-s formam Atticis scriptoribus non usitatam esse
iam ad pg. 325 C. vidimus.
solks jJLrjV tots jjLyyavLvfxevcv tiv) tuov kqslttovlvv ktX. E.
cf. quae ad pg. 324 B de religionis ostentatione disputavimus.
In his poeticus quasi color inest, velut. Soph. in Aiacis v.
1036 ait:
(pdaKOLjx av dv$QUJTroiai jxyyavav Ssovc, toc irdvT dsi
<)sq<; Ee 9 jxrj Ka) irXsiovcvv sti ktX. bsoc; jxf) , „timendum est
ne", apud Platonem non legitur. Saepius vero Plato utitur
formula dsivov jxf), cf. Stallbaum. ad Plat. Rep. V, pg.465B.
Verbum kivSvvsvslv ab Atticis scriptoribus, imprimis a 327.
Platone , saepe adhibetur urbanitatis causa pro certa opi-
nione, velut a Latinis ,.haud scio an". Sic in Men. pg. 71
B: kivSvvsvuo aoi hoKslv jxaKaQLOc; rt; sivai, in Conviv. pg.
205 D: klvovvsvslc; dXvjSr) Xsysiv. Nostro vero loeo hoc ver-
bum male positum est; nam secundum enunciati constru-
ctionem referendum est ad verbum dyvostv, sententiam vero
plane absurdam praebet. Quis enim dicat: ,,Videor nescire
me aliquid fecisse"? Aut dicendum est: ,,Videor aliquid fe-
cisse", aut „nescio me aliquid fecisse' 1 . Quo spectet illud
Ktvavvsvcu, sententia quidem indicat, quam reete praebet Fi-
cinus: „Videor tyrannidis ruinam paravisse". Epistologra-
phus duo permiscuit: Nam dicendum fuit aut „nescii me ty-
rannidis ruinam parare" aut „videor tyrannidis ruinam para-
visse." Haec duo cum confundantur, inepta haec sententia
efficitur : klvSvvs vuj . ... dyvoslv otl Tvoavvidoc, . . . KaTaXvaiv
saojxsvyv jxy^avLvjxsvoc, sXdv&avov sjxavTov.
tlvoc tqottov hic supervacaneum est. Animadvertas vero,
epistolographo has formulas Tivd tqottov, KaTa Tiva tqottov,
sk itavToc; tqoitov, similes in deliciis esse. cf. Karsten. pg. 57.
oxjtujc, b^ecvc, vTrrjKovas Ka) a(p6()Qa. Ka) a(po^Qa redun-
dat. Etiam molestius est in pg. 328 A : t\\v sTriSvjxiav t\\v
ALOvvaiov (pLXoaoCpiag ko.) iraidsiac, cvc; s%ol atyohQa.
aQSTrjv ttsq) irXsiovoc; r)Sovr)c;... rjyaizyjizujc,. Verbo dyaizdv B„
apud Platonem quidem praeter communem illarn vim diligendi
etiam vis aestimandi nonnullis locis inest, velut Polit. pg. 286
D, Crit. 45 B. Hic vero prave adhibetur; etenim aut di-
cendum fuit aQSTrjv jxdXXov rjdovrjl; rjyanyKuoc, aut aQSTrjv
- 31 —
irsg) TXtiovoQ Tjdovfjc Troiyadfisvos, ut recte adnotat Karsten.
pg. 53: „Dicitur t^» ttoXXov, ttso) ttXsiovoq trotsloSat , r\ysi-
(i5at, non -rr^o/ 7rAsi'ovo$ rtfxciv, dyairav."
o£ r sv snayd-eorsgov toIc, ttso) rd rvgavvtKa vdfxtfxa l^lvoiv
sfiuv. Graeco sermoni magis accommodatum fuit siraySeors-
pos". Deinde praepositionem irsgi prave usurpatam esse adno-
tavit Karsten. pg. 53, dicendum fuisse Kara rd rvoavvmd vd-
fxtfxa. De praepositionis irsgt abusu ad pg. 325 B. disputavi-
mus.
fxeygt rov &avarov tov ttso) Atovvotov ysvofxevov. Quam
lauguida circumlocutio pro simplici f*e%gi tov Atovvotov $a-
vdrov ! De his circumlocutionibus per verbum yiyvsoSat fa-
ctis diximus ad pg. 325 B.
fxsrd be tovto — ^vfxfirjvat ysvdfxsvov. De huius loci in-
eptiis scite disputavit Karsten. pg. 54 sq. Iure reprehendit
absurdam verbi ytyvsoSat cumulationem. quod redundans iam
saepius vidimus. Iuconcinna quoque est baec eimnciati stru-
ctura: jutj jjlovov sv avrw — , syytyvofx&vyv d 1 avrrjv ; gv d\- 0,
Xotg oolvv xaTsvost, ubi adversativam particulsm graviorem
post praecedentia fxr\ fxdvov, velut dkXd Kai exspectes. Cete
rum inanis est pleonasmus ogtvv KaTsvdst.
ra'%' dv Zv^XafjLfiavdvTLvv $slvv. De religionis ostentatione
ad pg. 324 B diximus.
Arrogantem in verbis dfxr)%avov fxaKagtdryrt hyperbolam
recte reprehendit Karsten. pg. 55. Personatus Plato ut hic
ita multis epistulae locis summa immodestia atque arrogantia
salutiferam vim doctrinae suae, de qua nihil ex epistula nisi
inepta ac ridicula comperimus, praedicat.
%vfxfir)vat ysvdfxsvov. Haec circumlocutio, quam Karsten.pg.
55 adnotat, non in inanibus illis epistulae scriptoris pleonasmis
numeranda, sed potius quaesita existimanda est imitatio Plato-
nis, cui talia satis usitata sunt, velut in Tim. pg. 86 B : rd
jxev voor)fxara ravr\\ ^vfxfiaivst ysv6fj.sva, saepissime in libris
de legibus scriptis. cf. Ast. lex. Plat. s. v. tvfxfiaivstv.
shslro vJksiv qti rdyjtora sk Travrog rgdirov , verborumD.
exaggeratio, cuiusmodi fuit in pg. 327 C: $q&) Selv sk irav-
r6$ rgoTrov f/; ^.vgaKovoa^; ort rdyjiora ek&siv kfjLe koivlvvov
tovtlvv.
Ka) avrbt; kdslro — ^vfx/3r)vat ysvofxevovc,. Hunc locum
— 32 —
avv
rectissirne Karsten. pg. 56 sq. tractavit. Iam primum Xsyi
bb rabs sSsIto post praecedentia al)To; sbslTO Trsfxircvv vjKstv
-ktX. supervacaneum et molestum est. Tum iure Karstenius
unumquemque, quicunque epistulam legat, post Xsywv bs Tabs
hbslTO, si aai fxaKQOTSQa slirslv* „riva<; yao aatoov^ e^Pty»
jxsi^ov; irsQtfxsvovfxsv ktX." exspectare dicit 5 se Dionis epi-
stulam totam ipsis verbis relatam auditurum esse. Nihilomi-
nus epistolographus statim in indirectam, quam vocant, ora-
tionem delapsus argumentum epistulae tantummodo attingit.
Eecte cum hoc loco comparat Karstenius similem locum in p. 339
B.Haec ne rhetoris quidem sunt, sed puerilia produnt studia.
&sia Ttv\ Tvyyi c ^- aa * PS« 324 B. E.
»5 syot a(p6$oa. De vocabulo aCpoooa male apposito328.
diximus ad pg. 327 A.
svirapaxXyToi. Hoc vocabulum apud Platonem non legi
adnotat Karsten. pg. 58 cf. Ast. lex. Plat.
itqo; tov vii sjjLOV Xsyofxsvov ds\ Xoyov aa) fiiov. Hic
Karstenio non as^entiar, qui pg. 58 haec Xoyov Ka\ fiiov in
ineptiis illis tautologiis numerat, quas in epistula saepius vi-
demus. Mihi quidem et ex his verbis et ex aliis locis apparere vide-
tur, propriam quandam sententiam fuisse epistolographo de Pla-
tonis philosophia. Etenim exnonnullisloeis epistulae satis clare
elucere videtur, philosophi, quem noster intellegat, imprimis
Platonis, esse modum quendam severum et simplicem cotidi-
anae vitae. Cuius sententiae aliis infra exemplis compro-
bandae manifestum videmus argumentum in pg. 340 D— -E,
ubi de laboribus et opera disserit, quae subeunda sint iis,
qui in philosophiam toto animo incumbunt. Non demonstrat,
quam operosa sit continua veri investigatio, quam rari certi
scientiae fructus, quam crebri contra dubitationum cruciatus
et scrupuli et errores. Non hos epistulae scriptor labores
affert, qui cum philosophiae studio coniuncti sint, sed impri-
mis commemorat severum quendam cotidianae vitae modum,
velut pg. 340 D. de vero philosopho dicit: <^,... iraga irdvTa
ds) (ptXoaoCpiag s^ofxsvo; v.a\ tqo(Dtj; T7 7$ Ka& r\fxsQav
vJTt; dv avTOV fxdXtaTa svfxa-d-r) ts xa\ fxvr)fxova Ka\ Xoyi^s-
ad-st hvvaTov sv avTiv vi\(povTa dizsQyd^sTat. Porro in labo-
ribus cum philosophia coniunctis enumerat oaa fxa$r)fxaTd
haTt xa\ ttovo; i)XtKia$ va\ bi a it a ?j k a & i) jx cgav cv$
- 33 —
t?<toi 7a t) xoGf.ua tuo 'rrqdyjj.aTi. Atque philosophiam intelle-
git tantummodo doctrinam quandam, quae ad recte vivendi ra-
tionem et ad rempublicam bene constituendam pertineat, quam
nos practicam philosophiam vel ethicam et politicam nomina-
mus. Iam videmus, quautopere distet haec de philosophia sen-
tentia ab grandi illa Platonis, qui philosophiam intellegit amo-
rem et continuam indagationem veri; quare maximum studium
et oper.im in ea re consumendum esse censet, ut disserendo et
disceptando certae notiones constituantur. Ethica philosophia,
quam nos dicimus, modo pars est et quodammodo fructus phi-
losophiae universae, quae in veri cognitione posita est. Plato
enim auctore Socrate cum quaerat, quid sit bonum, quid pul-
chrum, quid iustum, ex his quidem quaestionibus praecepta quo-
que de bene beateque vivendi ratione colligit; neque vero hoc
principium vel exitum philosophiae intellegit, immo illam veri
cognitionem, qua omnes singulae illae doctrinae nituntur. Ita-
que Plato philosophum eum dicit, qui amore scientiae incensus
toto animo in hanc veri investigationem incumbat, nonhominem
certis legibus ad aliquam vivendi rationem adstrictum. Episto-
lographo ante oculos obversatus esse videtur ille TLv&aydosiog
T007T05 tov fiiov, cuius mentionem fecit Plato in Rep. X, pg. 600
B. Cf. Ueberweg, Grundr. der Gesch. der Philos., tom. I, pg. 50.
Hoc quoque, opinor, argumento confirmatur, epistulam non a
Platone esse scriptam.
sXir)^ be TTaGa dTT0TsXsad-r]G8Tai tov ktX. De hac structura
cf. Karsten. pg. 58; scribendum fuit diroTsXsad-qasaSai to ktX.
tgvc, avTovt; (pi}oao(pov$TS k<x) irdXscvv aqy^ovTac, \xsya\iuv %v}jl-
Prjvat ysvofjLsvovt;. De hac sententia e Platonis de republica H-
bris desumpta diximus ad pg. 326 B.
Epistolographus, cum Platonis libros de republica, de legi-
bus scriptos legisse, at lectos male intellexisse videatur, saepius
bariolatur de pbilosophorum, quos dicit, in civitatibus domina-
tione, et hasce suas alucinationes Dioni supponens, eius consi-
lia, quae ad Syracusanam civitatem bene constituendam agita-
bat, cum his ineptiis confundit. Platonem a Dione in reipuhli-
cae angustiis auxilio vocatum, Dionemque ipsum non id potis-
simum egisse dicit, ut Syracusis tyrannorum libidines eoerce-
rent atque reipublicae salutem ferrent, sed ut philosophorum
utique dominationem et in hac urbe et ubicunque fieri possetj,.
constituerent.
3
- U -
Zvjj.fir)vai ysvoyevovc, cf. ad pg. 327 C.
Ti]v ^sjjir^v hd^av to jj.ev ttsd) tcuv vecuv slys (pdfioc,.
Molesta sunt verba to jj.ev. ubicunque noster potuit, insolitam
dictionem usitatae praetulit. At maiorem liuius enunciati ne-
glegentiam reprehendit Karsten. pg. 59: „Quam parum accurate
noster cogitata enuntiare solitus sit exemplo sunt denuo verba
haec: rrjv b's}j.r]V bd^av — sly^s (pd/3oc, pro sjje oy.oizovy.svov —
slys (pdfiog: non enim opinionem alicuius invadit metus, sed
ipsos cogitantes metus subit."
tg> he Aluovoq 7]7riGTajj.yv ttj; •tyvyrjc, ireoi (pvosi ts sjjifioiS-ec,
ov ktX. Haec verborum constructio quaesita aliud est fucatae
dictionis exemplum. Etenim cum Karsteuio (pg. 59) legi to
Atmvog ySoc, librorum manuscriptorum vetat auctoritas, nec fa-
cile quidquam apud talem scriptorem contra codicum auctorita-
tem emendandum erit. Verba t% ^u%f/S neoi inepte et prave
assuta esse recte adnotat Karsten. pg. 59.
6'|uuu5 egpstys hslv , st iroTe Tig Ta hiavoyS-evTa ttsd) vojjlwv
ts xa) TToXiTsiac, diroTsXslv ey^siqi^ooi, na) vDv irsioaTsov sivai.
Verbum e^s-^s impersonale insolitum esse adnotat Karsten. pg.
59. toc hiavoy&evTa prorsus insolenter hic passive ursurpatur,
cuius insoliti usus praeter hunc locum exemplum invenimus tan-
tummodo in Plat. leg. II, pg. 654 C : to hiavoySev shai yaXdv.
ra hiavoyS-evra nrsq) vdjxivv ts x.a) TCoXirsiac,. Haud dubie
haec significant Platonis libros de legibus et de republica scri-
ptos, quos ab epistolographo lectos esse ex aliis iam argumen-
tis cognovimus.
Hoc loco clarissime apparet, quid epistolographus de Pla-
tonis philosophia ac de Platone ipso senserit: Platonis philo-
sophiam nihil aliud esse quam doctrinam de civitatibus consti-
tuendis (cf. ad pg. 328 A); Platonem ipsum auctoritatem et
dominationem in civitate aliqua, quaecunque sit, appetere, ut de
republica, de legibus ab ipso cogitata revera perficiat: omnino
philosophos esse sectam quandam, quae dominationem in civi-
tatibus et petat et adipisci debeat. Quantum afuerit noster, ut
philosophiae, quam quidem Plato auctore Socrate intellexit, am-
plitudinem et sublimitatem comprehenderet, non opus est ex-
plicare.
- 35 —
Sed haec quidem hactenus. Quamquam enim tota epistula
nsijiie ad iinem diligenter excussa, etiam augeri potest numerus
earum reriim , ex quibus epistulam non a Platone conscriptam
efGcitur, tamen iam quaestionis finem facere, reliquamque
de dictione et de sententiis disputationem in tempus aliquod po-
sterum differre mihi liceat. Nam cum ex argumento epistulae
fusius supra exposito, tum ex iis, quae de eius dictione et sen-
fcentiis disputavimus, iam apparere videtur, epistulam septimam
a Platone esse abiudicandam —
S#J
Lithomount
Pamphlet
Binder
GaylordBros.Inc.
Makers
Syracuse, N. Y.
MT. JAN 2J, 1908
'Mp
Wm&
>«?■
UNIVERSITY OF ILLINOIS-URBANA
881P5EP.YR0 C001
DE SEPTIMA QUAE FERTUR PLATONIS EPISTULA
3 0112 023821082
l-t^if
" f t
■
>• -
■
9k
pH
i
':
$" ■"..■•', ■■'. !
TVNews
OpenLibrary